Sạc ắc quy hoặc pin bằng năng lượng mặt trời rất dễ gặp tình trạng sạc quá đầy gây phồng, hỏng pin nếu không có mạch bảo vệ. Mạch XH-M602 là giải pháp rẻ, dễ lắp, giúp tự động ngắt sạc khi đầy và có thể dùng kèm tấm pin năng lượng mặt trời.
1. Mạch XH-M602 là gì?
XH-M602 là mạch điều khiển sạc dùng relay đóng/ngắt, cho phép đặt ngưỡng điện áp bật và ngưỡng điện áp tắt riêng biệt thông qua hai biến trở trên mạch. Khi điện áp pin/ắc quy đạt đến ngưỡng đã đặt, relay sẽ tự động ngắt nguồn sạc để bảo vệ pin, và tự động đóng lại sạc tiếp khi điện áp giảm xuống dưới ngưỡng bật.
2. Thông số kỹ thuật
- Điện áp làm việc: 3.7V – 120V DC (tuỳ chỉnh theo loại pin/ắc quy sử dụng)
- Ngưỡng bật/tắt: điều chỉnh độc lập bằng 2 biến trở trên mạch
- Đầu ra: tiếp điểm relay, chịu dòng tải theo relay gắn trên mạch (thường vài A)
- Có đèn LED báo trạng thái đóng/ngắt để dễ theo dõi
3. Hướng dẫn đấu nối cơ bản
- Đấu nguồn cấp cho mạch điều khiển (thường lấy trực tiếp từ ắc quy/pin cần sạc).
- Đấu ngõ vào cảm biến điện áp vào đúng cực với ắc quy/pin cần giám sát.
- Đấu nguồn sạc (từ bộ sạc hoặc tấm pin năng lượng mặt trời) qua tiếp điểm relay trước khi vào ắc quy.
- Chỉnh biến trở ngưỡng tắt trước: cấp nguồn giả lập bằng đúng điện áp muốn ngắt sạc (ví dụ 14V với ắc quy 12V), vặn biến trở đến khi relay nhả.
- Chỉnh biến trở ngưỡng bật tương tự với điện áp muốn sạc lại (ví dụ 12V), vặn đến khi relay đóng.
4. Ứng dụng sạc ắc quy bằng năng lượng mặt trời
Ghép tấm pin năng lượng mặt trời làm nguồn sạc đầu vào, qua mạch XH-M602 rồi mới vào ắc quy, hệ thống sẽ tự ngắt khi ắc quy đầy, tránh sạc quá áp làm giảm tuổi thọ ắc quy, đặc biệt hữu ích cho các hệ thống sạc không có người trông coi liên tục như đèn sân vườn, trạm quan trắc, mô hình DIY.
5. Lưu ý khi dùng với tấm pin mặt trời
- Chọn tấm pin năng lượng mặt trời có công suất và điện áp hở mạch phù hợp với loại ắc quy/pin cần sạc, tránh chọn tấm pin quá yếu khiến sạc rất chậm hoặc quá mạnh gây quá áp khi trời nắng gắt.
- Nên lắp thêm diode chống dòng ngược giữa tấm pin và ắc quy để dòng điện không chạy ngược lại tấm pin vào ban đêm làm hao pin.
- Kiểm tra kỹ cực tính trước khi cấp nguồn, đấu ngược cực có thể làm hỏng mạch điều khiển hoặc chai ắc quy.
- Với hệ thống công suất lớn, nên dùng thêm bộ sạc năng lượng mặt trời chuyên dụng (MPPT/PWM) thay vì chỉ dùng mạch ngắt đơn giản như XH-M602.
Mạch XH-M602 là lựa chọn tiết kiệm cho các hệ thống sạc pin, ắc quy nhỏ cần bảo vệ chống sạc quá đầy. Tham khảo thêm các loại mạch sạc, tấm pin năng lượng mặt trời tại danh mục Điện năng lượng mặt trời của Linh Kiện Điện Tử Hưng Yên.