
Module relay là linh kiện được dùng rất nhiều trong các dự án tự động hóa, IoT để dùng tín hiệu điện áp thấp (5V/3.3V từ Arduino, ESP32) điều khiển đóng ngắt các thiết bị điện áp cao hơn như bóng đèn, quạt, bơm nước, động cơ 220V. Bài viết này giải thích nguyên lý hoạt động và cách đấu nối an toàn.
1. Relay là gì, nguyên lý hoạt động
Relay là một công tắc điện cơ: bên trong có một cuộn dây điện từ, khi có dòng điện nhỏ chạy qua cuộn dây sẽ tạo ra từ trường hút một tiếp điểm cơ khí, làm đóng hoặc ngắt mạch điện phía tải (mạch có điện áp/dòng lớn hơn nhiều). Nhờ đó, relay cách ly hoàn toàn về điện giữa mạch điều khiển (Arduino) và mạch tải (220V), giúp an toàn hơn cho vi điều khiển.
2. Các loại module relay phổ biến
- Module relay 1 kênh, 2 kênh, 4 kênh, 8 kênh — số kênh tương ứng số thiết bị có thể điều khiển độc lập.
- Điện áp kích: phổ biến là module kích ở mức 5V hoặc loại kích mức thấp (low level trigger) phù hợp với cả 3.3V của ESP32/ESP8266.
- Dòng tải tối đa: thường ghi trên relay, phổ biến 10A ở 250VAC hoặc 10A ở 30VDC — chỉ mang tính tham khảo, nên dùng an toàn ở mức thấp hơn công suất ghi trên nhãn.
3. Sơ đồ chân module relay
- VCC, GND: cấp nguồn cho module relay (thường 5V).
- IN (hoặc IN1, IN2…): chân tín hiệu điều khiển, nối vào chân digital của Arduino/ESP32.
- COM: chân chung, nối với một đầu dây nguồn của thiết bị cần điều khiển.
- NO (Normally Open): tiếp điểm thường hở — mạch chỉ đóng khi relay được kích.
- NC (Normally Closed): tiếp điểm thường đóng — mạch đang đóng sẵn, ngắt khi relay được kích.
Với hầu hết ứng dụng bật/tắt thiết bị thông thường, bạn sẽ đấu vào cặp COM và NO.
4. Cách đấu nối với Arduino
- VCC module relay → 5V Arduino
- GND module relay → GND Arduino
- IN1 module relay → chân digital, ví dụ D7
- COM và NO → nối tiếp vào một dây nguồn (dây pha) của thiết bị điện cần điều khiển
5. Code mẫu bật/tắt relay
#define RELAY_PIN 7
void setup() {
pinMode(RELAY_PIN, OUTPUT);
}
void loop() {
digitalWrite(RELAY_PIN, HIGH); // bật relay (hoặc LOW nếu module kích mức thấp)
delay(3000);
digitalWrite(RELAY_PIN, LOW); // tắt relay
delay(3000);
}
Lưu ý: một số module relay được thiết kế kích ở mức thấp (LOW để đóng, HIGH để ngắt) — hãy kiểm tra nhãn trên module hoặc thử nghiệm với tải nhẹ trước khi đấu vào thiết bị thật.
6. Lưu ý an toàn khi đấu điện 220V
- Luôn ngắt nguồn điện AC trước khi đấu nối dây vào relay.
- Chỉ đấu relay vào dây pha (dây lửa), không đấu vào dây trung tính, để đảm bảo an toàn khi ngắt.
- Bọc cách điện kỹ các mối nối, đặt module relay trong hộp cách điện nếu lắp đặt cố định.
- Không dùng relay để đóng ngắt tải có dòng khởi động lớn vượt quá thông số ghi trên relay (như động cơ công suất lớn) — nên dùng thêm contactor hoặc SSR (relay bán dẫn) cho tải lớn.
- Nếu chưa có kinh nghiệm về điện, nên nhờ người có chuyên môn hỗ trợ phần đấu nối điện AC.
Module relay là linh kiện đơn giản nhưng rất hữu ích để bắt đầu các dự án nhà thông minh, tưới cây tự động, hẹn giờ thiết bị điện. Bạn có thể tìm mua các loại module relay 1–8 kênh tại danh mục Đóng ngắt – Relay của Linh Kiện Điện Tử Hưng Yên.
